Hilmi Demir Kim ?

OkeyAzram Farkıyla Hilmi Demir Biyografisi


Hilmi Demir yazdı: Türkiye IŞİD’e karşı doğal direncini kaybediyor!


“Türkiye’de radikal Selefiliğe ve tekfirciliğe karşı güçlü bir merkez inşa edilmedikçe, bu sorun gittikçe artacaktır.”


Türkiye’de IŞİD’ın çok güçlü bir destek bulduğu söylenemez. Bunu iddia etmek hem oldukça abartılı olur hem de gerçeklerle örtüşmez.

Suriye’deki iç savaşla gündeme gelen yabancı savaşçılar ile ilgili rakamlar da bunu gösteriyor. Türkiye’den Suriye’ye savaşmak üzere giden kişi sayısının 2 bin-2 bin 500 civarında olduğu tahmin ediliyor. Bunların hepsinin IŞİD’e katıldığı da söylenemez.

ABD merkezli güvenlik danışmanlığı şirketi Soufan Group’un verilerine göre, Irak ve Suriye’de 86 farklı ülkeden 27-31 bin savaşçı var. Toplam yabancı savaşçının 30 binin üzerinde olduğu düşünülürse, Türkiye’den katılımların çok büyük bir rakam olmadığı söylenebilir.

Türkiye’nin hem tarihsel hem de mevcut sosyolojisinin diğer Müslüman ülkelerden oldukça farklı olduğu ve bu nedenle de IŞİD’e katılımların düşük kaldığı öne sürülüyor. Bunu iddia edenler özellikle iki gerekçe ortaya koyuyorlar. Birincisi, Anadolu’da İslam’ın tasavvuf ile uzun süreli birlikteliği ve Hanefi-Şafi ağırlıklı Sünniliğin hâkim olması. Bu alışımın IŞİD ve benzeri radikal Selefi yapılara katılımı önlemese bile teşvik etmeyeceği varsayılıyor. İkincisi ise AK Parti iktidarının Müslümanların rejimle yaşadığı gerilimi azalttığı ve devlet tarafından ötekileştirilmedikleri inancına dayanıyor. AK Parti’nin güçlü halk desteği de bunu gösteriyor. Bu durumda AK Parti’nin aşırı muhafazakâr tabanı da tutacağı varsayılabilir.

İşte bu iki sosyal ve siyasal gerekçenin Türkiye’den IŞİD ve benzeri örgütlere katılımı azaltacağı ve içeride bunlara karşı desteği düşüreceği düşüncesi öne çıkıyor. Oysa son zamanlarda basına sızan raporlar IŞİD’in Türkiye’de desteğini artırdığını gösteriyor. Peki neden?

Türkiye’de var olduğuna inanılan sosyolojide mi bir değişim yaşandı yoksa bilmediğimiz başka nedenler mi var?

Türkiye’de IŞİD’e destek artıyor mu?

Radikalleşme süreçleri üzerindeki tartışmalara girmeyeceğim. Ama bu konuda yapılan araştırmalar ideolojinin oldukça önemli olduğunu gösteriyor. Farklı kültürel, ekonomik ve sosyal çevrelerden insanların ortak bir fikir uğruna hareket etmesini sağlayan en önemli şey, maruz kaldıkları ortak dini ideolojik propaganda ve bu dini ideolojiye olan bağlılıklarıdır. IŞİD ve benzeri örgütlerin dini ideolojisi de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın raporunun da ortaya koyduğu gibi radikal Selefiliktir. Buna göre, Türkiye’de radikalleşmeyi artıran en önemli sebebin bu ideoloji olduğunu söyleyebiliriz.
Selefiliğin ya da radikal Selefiliğin Türkiye’de hangi kanallarla yaygınlık kazandığını anlamak önemli. Kuşkusuz Türkiye’de İslamcı hareketlerin ve İslamcılığın çok eski bir tarihi var. İslamcı hareketler üzerinde radikal düşüncelerin etkisini Arap dünyasından Seyyid Kutup, Mevdudi gibi düşünürlerin eserlerinin tercüme edildiği 1960’lı yıllara kadar götürmek mümkün. Ayrıca 1979’daki İran Devrimi ile Şii devrimci fikirlerin ve aynı zamanda başlayan Afganistan cihadının Abdullah Azzam gibi üçüncü bir tercüme dalgası yarattığını biliyoruz. Bu süreçlerin Türkiye’deki İslami düşünceyi geleneksel bağlarından uzaklaştıran bir dalga oluşturduğunu da hatırlamak gerekir.

Bununla birlikte, 1990’lı yıllardan itibaren Turgut Özal ile başlayan muhafazakârlığın egemenliği Türkiye’de ciddi bir radikalleşmeyi engellemiş, tam aksine demokrasi, çok kültürlülük ve laik ile dindar kesimler arasında bir uyum geliştirmiştir. 1997’de hayata başlayan İslami Araştırmalar Dergisi ve çevresinde yapılan tartışmalar bunun en ilginç örneklerini verir.

Fakat Suriye’de başlayan iç savaş bu süreci tersine çevirmiş gibi. Demokrasi ve çok kültürlük tartışmaları birdenbire yerini ‘Demokrasi küfürdür’ tartışmalarına bırakmış durumda. ‘Buraya nasıl ve neden geldik’ ve ‘IŞİD Türkiye’de nasıl eleman devşiriyor’ soruları aslında birbiriyle oldukça ilgili. Haliyle IŞİD’e taban sağlayan sosyolojiyi irdelemekte fayda var.

IŞİD’e taban sağlayan sosyoloji nedir?

Türkiye’de son zamanlarda sosyal medya, internet ve yazılı basında Selefi metin ve görsel malzemelerde görece bir artış gözlemleniyor.

Buna rağmen Türkiye’de radikal Selefi ideolojinin taban bulmasının nedeninin bu ideolojinin örgütsel gücüne bağlı olmadığını düşünüyorum. Çünkü devletin elindeki din eğitimi ağı oldukça güçlü. Diğer bir ifadeyle, IŞİD ve benzeri yapılar; radikal Selefi örgütler ve propaganda mekanizmaları çok güçlü olduğu için değil, tam aksine bu ideolojiye karşı dirençli olması gerektiği düşünülen Anadolu Sünniliği çok zayıfladığı için taraftar buluyor. Yani Türkiye IŞİD’e karşı doğal direncini kaybediyor.

Türkiye’de tasavvuf, tarikatlar ve din eğitimi veren kurumların radikal Selefiliğe karşı dirençli olmalarını sağlayacak dini-itikadi düşünce iki ekole dayanır. Bu iki ekol, İslam düşüncesinde 10. yüzyıldan itibaren İslam dünyasının büyük çoğunluğunun itikadını belirlemiştir. Selçuklulardan Osmanlılara Anadolu’da felsefi ve tasavvufi düşünceyle iç içe olmuştur. Matüridilik ve Eş’arilik şeklinde anılan bu iki ekol, 12. yüzyıldan itibaren İslam dünyasında Sünniliğin ikame edildiği iki ana sütün olmuş ve Anadolu’da tarikatların da çerçevesini belirlemiştir.

Sünni Barışı’nda kırılmalar

BİLGİLER
tarafından 23 Temmuz 2016 - 11:03 tarihinde yayınlandı.
OKUNMA
Bu Yazı Şuana Kadar 822 views kez Okunmuştur.
ETİKETLER
PAYLAŞ
Yorum yapın
İsim
:
E-Posta
:
WebSite
:
Yorumunuz
:

*

 
Ara Bul
Anket

Warning: mysql_query(): Access denied for user 'orhancel'@'localhost' (using password: NO) in /home/orhancel/public_html/wp-content/plugins/WP-Anket/index.php on line 229

Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home/orhancel/public_html/wp-content/plugins/WP-Anket/index.php on line 229

Warning: mysql_fetch_array() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /home/orhancel/public_html/wp-content/plugins/WP-Anket/index.php on line 229

Warning: mysql_query(): Access denied for user 'orhancel'@'localhost' (using password: NO) in /home/orhancel/public_html/wp-content/plugins/WP-Anket/index.php on line 253

Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home/orhancel/public_html/wp-content/plugins/WP-Anket/index.php on line 253

Warning: mysql_fetch_array() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /home/orhancel/public_html/wp-content/plugins/WP-Anket/index.php on line 257
Top 10